ნანახია: 620

რიგის სინდრომი

ევროკავშირში სოციალური სტაბილურობა ნულს უტოლდება

რიგის ანალოგიური მოვლენები შესაძლოა საქართველოსა და უკრაინაშიც განმეორდეს

ბოლო ხანს განვითარებულმა მსოფლიო ეკონომიკურმა კრიზისმა, როგორც წესი, თავისი პოლიტიკური ნაყოფიც გამოიტანა. ამჯერად მისი მსხვერპლნი ბულგარეთი და ლატვია გახდნენ. ამ უკანასკნელთა წინამორბედნი კი სოფია და რიგა, სადაც ბოლო დროის განმავლობაში მასობრივი საპროტესტო აქციები საკმაოდ ფართო მასშტაბებით იმართებოდა და მათი უმეტესობა მეტად სავალალო მდგომარეობით დასრულდა. ათობით ადამიანმა ტრამვა მიიღო, ნაწილი კი დააპატიმრეს. ექსპერტები დარწმუნებულნი არიან, რომ კრიზისის გაუარესებას საპროტესტო გამოსვლები ისეთ ქვეყნებშიც კი მოჰყვება, რომლებსაც სულ ახლახანს აყვავებისთვის "საყრდენ" ქვეყნებად მიიჩნევდნენ.
ოფიციალური ცნობებით რიგის ცენტრში 20-დან 30 ათასამდე ადამიანმა მოიყარა თავი. აღსანიშნავია, რომ 1991 წლის შემდეგ ასეთი მასშტაბებით მასობრივი გამოსვლა პირველად მოხდა. მომიტინგეები ხელისუფლებისაგან პარლამენტის გათავისუფლებასა და პრემიერ-მინისტრის ივარ გოდმანის გადაყენებას მოითხოვდნენ. მასობრივ არეულობაში საპროტესტო აქცია გასულ სამშაბათს გადაიზარდა; მომიტინგეებმა პარლამენტში შეჭრა სცადეს, ამიტომ ხელისუფლებას პოლიციის რეზერვის გამოყვანაც მოუხდა; საბოლოო ჯამში პოლიციამ წყლის ჭავლითა და ცრემლსადენი გაზის მეშვეობით მოახერხა მომიტინგეთა დაშლა; ლატვიის შსს-ს ცნობით, 40 ადამიანი მძიმედ დაშავდა, ხოლო 140 კი დააპატიმრეს.
კონკრეტულად მასობრივი გამოსვლების მიზეზი, სწორედაც, რომ ეკონომიკური კოლაფსი გახლდათ. 2008 წლის მესამე კვარტალში ლატვიის მშპ 4.8%-ით დაეცა, ქვეყნის ბიუჯეტში არ არის ფული, ხოლო ჩვეულებრივ მუშახელს ცოტა ხნის წინ განუცხადეს, რომ სახელმწიფოში ხელფასების 15%-ით შემცირება ან სულაც მასშტაბური გათავისუფლებაა მოსალოდნელი. რამდენიმე დღის წინ ლატვიის პრეზიდენტმა ვალდის ზატლერსმა პარლამენტს ულტიმატუმი წაუყენა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ 31 მარტამდე პარლამენტი არ შეიტანს კონსტიტუციაში გარკვეულ ცვლილებებს სამუშაო ადგილების შენარჩუნებასთან ან მათი ჩანაცვლების შესახებ, იგი იძულებული იქნება დაითხოვოს პარლამენტი. აღსანიშნავია ბატონ სოკოლოვსკის პროგნოზიც: "წლევანდელი ევროპარლამენტის მომავალი არჩევნები მეტად დიდ ზეგავლენას იქონიებს ყოფილ სოციალისტურ ქვეყნებზე და მათ შორის ლატვიაზეც, სადაც მმართველი ორგანოები სასტიკ დამარცხებას იგემებენ"; ხოლო პოლიტიკური ინფორმაციის ცენტრის უფროსმა ალექსეი მუხინმა აღნიშნა: `ანალოგიური მოვლენები ახლო მომავალში შესაძლოა საქართველოსა და უკრაინაშიც განვითარდეს. ამ ქვეყნების მთავრობები მეტად სარისკო პოლიტიკას ატარებენ. სახელმწიფო ორგანოებით უკმაყოფილება მეტად მწვავე ფორმით, სავარუდოდ, სლოვაკეთში, უნგრეთში, რუმინეთში, მოლდავეთსა და რიგ სხვა ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებშიც გამოვლინდება; თუმცაღა ახალი ვარდებისა და ნარინჯისფერ რევოლუციათა მოლოდინში არ უნდა ვიყოთ. აქ საუბარი გვაქვს მასობრივ შიდა არეულობებზე.~ ზემოთ აღნიშნულ სიაში პირველი ბულგარეთი აღმოჩნდა.