მოტყუებული კლიენტები სამშენებლო კომპანიებს უპირისპირდებიან2008 წლის მეორე კვარტლიდან მოყოლებული, ფინანსური კრიზისის გამწვავებასთან ერთად, უძრავი ქონების ბაზარზე რისკები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. სამშენებლო კომპანიები უძრავ ქონებაზე მაღალ ფასებს ახალი უძრავი ქონების დიდი მოცულობის შესაქმნელად იყენებდნენ, მის დასაფინანსებლად კი – პირამიდის სქემას.
პირამიდის სქემა ასე მუშაობდა: იქმნებოდა მცირე მასშტაბის ამხანაგობა, რომელიც კონკრეტული პროექტის შესრულებაზე ვალდებულებას იღებდა. მასში გაწევრიანებულ მომხმარებელს კი ამხანაგობის ანგარიშზე ფართის ღირებულების შესაბამისი თანხა უნდა შეეტანა. ამხანაგობის თავმჯდომარე სამშენებლო კომპანიის წარმომადგენელი იყო. იგი კონკრეტული პროექტისთვის განსაზღვრულ თანხას თვითნებურად განკარგავდა: ამხანაგობის კუთვნილი თანხა, ხშირად სხვა პროექტის დაწყებასა და განხორციელებას ხმარდებოდა.
გამოდიოდა, რომ ხშირ შემთხვევაში, ჰაერი იყიდებოდა – ჯერ არაშენებულ სახლში – უკვე სართულები. პრობლემა სწორედ მაშინ შეიქმნა, როდესაც სამშენებლო კომპანიებს აღებული ვალდებულებების შესრულების დრო დაუდგათ.
"ცენტრ-პოინტის" ვალდებულებების შესრულება "დექსუსმა" ახალი ხელშეკრულებებით სცადა, რომელიც ბინების იპოთეკაში ჩასმას, ახალ გრაფიკით დავალიანების დაფარვას და 18%-იანი დღგ-ს გადახდას აიძულებდა კლიენტებს.
"ჩემთვის გაუგებარია, რას ფიქრობდა "ცენტრ-პოინტის" მენეჯმენტი, როცა ხელშეკრულებებში დღგ-ს არ ითვალისწინებდა. აღსანიშნავია, რომ ჩვენ მოსახლეობას დღგ-ს გადახდას ამ ეტაპზე არ ვთხოვთ. კერძოდ, ჩვენ ავაშენებთ ბინებს, ჩავაბარებთ თეთრ კარკასებს, მოსახლეობას გასაღებს გადავცემთ და მათ მხოლოდ ამის შემდეგ მოუწევთ სახელმწიფოსთვის დღგ-ს გადახდა", - განაცხადა ქანანაშვილმა.
მისივე განმარტებით, დღგ-ს გადაიხდიან როგორც ამხანაგობების მობინადრეები, ასევე შპს-ები. ამასთან, დღგ-ს გადახდა მოუწევთ იმ ფიზიკურ პირებსაც, რომლებმაც ბინები "ცენტრ-პოინტისგან" საბაზრო ღირებულებაზე დაბალ ფასად - 200-300 დოლარად შეიძინეს.
ამ ფაქტმა კრედიტორების უკმაყოფილება გამოიწვია. მათ არაერთი აქცია გამართეს, ძველი პირობების შეუცვლელად შესრულებას მოითხოვდნენ და საქმის სასამართლოში შეტანით იმუქრებოდნენ, თავის მხრივ კი "ცენტრ-პოინტის" შთამომავალი პირობების შეუსრულებლობით და ბინების გაყიდვით იმუქრება.
რამდენიმე დღის წინ კი "ცენტრ–პოინტის" მმართველმა კლიენტებს დაუსრულებელი ბინების სანაცვლოდ მიწის ნაკვეთები ან დაბალსართულიან კორპუსებში ბინები შესთავაზა. მენეჯმენტის განცხადებით, კლიენტთა უმრავლესობასთან ინდივიდუალური ხელშეკრულებები უკვე გაფორმდა, დარჩენილია მხოლოდ ისეთი კორპუსების მოსახლეობა, რომელთა მშენებლობის განახლებას კომპანია აღარ აპირებს. მათ შორისაა ღრმაღელის, დაკიდული ბაღების და ჯიქიას ქუჩაზე მდებარე სახლები.
მენეჯმენტის თქმითვე, მოსახლეობის ნაწილი მიწის ნაკვეთის მიღებას დათანხმდა, ხოლო მათ, ვისაც ბინა სურს, კვადრატულ მეტრზე დამატებით 200 დოლარის გადახდა მოუწევს.
ქვეყანაში, სადაც კანონს ძალა არა აქვს, "დექსუსის" მსგავსი სამშენებლო კომპანიები განაჩენს მარტივად გამოგიტანენ, ცუდსა და უარესს შორის არჩევანის გაკეთება კი ც"ენტრ-პოინტის" კლიენტებს მაინც მოუწევთ.
"ცენტრ პოინტის" შემდეგ კლიენტები სამშენებლო კომპანია "მოდულს" უპირისპირდებიან. საუბარია დიდ დიღომში კომპანიის აშენებულ სახლზე, რომელიც იპოთეკითაა დატვირთული. კლიენტთა თქმით, შენობა "საქართველოს ბანკშია" ჩადებული და არ არის გამორიცხული ბანკის საკუთრება გახდეს. მათი მტკიცებით, ამ დრომდე უცნობია, როდის ჩაბარდებათ ბინები და თუ შენობა ბანკის საკუთრება გახდა, მიიღებენ თუ არა კუთვნილ ფართებს. "მოდულში" აღიარებენ, რომ შენობა "საქართველოს ბანკშია~" ჩადებული. თუმცა, ირწმუნებიან, რომ კლიენტებს პრობლემები არ შეექმნებათ. კომპანიის წარმომადგენელთა თქმით, ბანკთან მოლაპარაკებები მიმდინარეობს და გადაწყვეტილება 15-20 თებერვლისთვის იქნება მიღებული. კომპანიაში გამორიცხავენ, რომ კლიენტებმა ბინები ვერ მიიღონ. "საქართველოს ბანკთან" წლებია ვთანამშრომლობთ და ახლაც მიღწეული იქნება შეთანხმება", -განმარტავენ "მოდულში".
"მოდულის" და "დექსუსის" შემთხვევა ქართულ სამშენებლო ბაზარზე პირველი არ არის. როგორც უძრავი ქონების ექსპერტები აცხადებენ, დღეისთვის თბილისში მიმდინარე მშენებლობების თითქმის 70-80% იპოთეკითაა დატვირთული. ექსპერტ ნიკო კახეთელიძის განცხადებით, სანამ ბანკის მიმართ აღებულ ვალდებულებებს კომპანია არ დაფარავს, ფართებს ვერ გამოიხსნის. ხელშეკრულება სამშენებლო კომპანიას და ფიზიკურ პირს შორის არ ითვალისწინებს, რომ შეძენილი ფართი ფიზიკური პირისაა.
ნინო თამაზაშვილი
რეგისტრაცია!
