ნანახია: 948

ისაკაძე გიორგი შალვას ძე დაიბადა 1975 წლის 3 აგვისტოს თბილისში. განათლება: თსუ ეკონომიკის ფაკ-ტი საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების სპეციალობით (1997). კარიერა: საქართველოს საფონდო-საპრივატიზაციო ბირჟის, თBჩ-ბანკის საერთაშორისო დეპარტამენტის მენეჯერი; გაზეთ "ბანკები და ფინანსების" რედაქტორი; პროგრამა "საქმეს" (საქართველოს ტელევიზიის I არხი, "თი-ბი-სი ტვ სტუდიო") ავტორი და წამყვანი, დოკუმენტური ფილმების ციკლის - "თბილისის დროით" ავტორი (1994-99). საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის სოციალურ სფეროში რეფორმების ხელშეწყობის განყოფილების რეფერენტი, სახელმწიფო მინისტრის მოადგილის თანაშემწე, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროში აპარატის უფროსი, საქართველოს სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახურის უფროსი (1999-2001); საქართველოს პრეზიდენტის თანაშემწე საბიუჯეტო და ფისკალურ საკითხებში, საქართველოს პრეზიდენტთან არსებული ანტიკორუფციული საბჭოს წევრი (2001); საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე, საქართველოს პრეზიდენტთან არსებული ანტიკორუფციული საბჭოს წევრი (2002-2003); საქართველოს ბიზნესმენთა ფედერაციის აღმასრულებელი დირექტორი, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარესთან არსებული ბიზნესსაბჭოს კოორდინატორი (2004-2008); საინვესტიციო კომპანია `ლოგოს~-ის დამფუძნებელი (2006); 2007 წლიდან დღემდე შპს "ქართული შაქრის" გენერალური დირექტორი; საერთაშორისო სავაჭრო პალატის დამფუძნებელი და დირექტორთა საბჭოს წევრი, შპს "თაჩ მედიას" დამფუძნებელი, მმართველი დირექტორი (2008); შპს "აგარა შუგარ მენეჯმენტის" გენერალური დირექტორი, შპს "ჯორჯიან მედია პროდაქშენ გრუპის" გენერალური დირექტორი (2009). 2009 წლის ივლისიდან "საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის" დამფუძნებელი, ვიცე პრეზიდენტი.

- ბატონო გიორგი, რა აზრის ხართ საგადასახადო კოდექსზე, თქვენი აზრით, რა ცვლილებებია მასში შესატანი და რამდენად ოპტიმალურად მიგაჩნიათ არსებულ კოდექსი ეკონომიკური კრიზისის ფონზე?
- ეკონომიკა ცოცხალი ორგანიზმია, ცვლად გარემოსადმი ადაპტირებადი და, ბუნებრივია, ყველა სიახლეს, რაღაც ადაპტირება სჭირდება. თუმცა, მინდა აღვნიშნო, რომ ჩემი ლოგიკა საგადასახადო კოდექსთან უმარტივესია. მიმაჩნია, რომ დღეს საგადასახადო კოდექსი უფრო ადმინისტრირებისაკენაა ადაპტირებული, ანუ ჯარიმებისა და ე.წ დასჯის მექანიზმისკენ, ვიდრე ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობისკენ. რაც ასევე დევს მასში, მაგრამ კიდევ ერთხელ ვამბობ, საბანი უფრო აქეთ არის გადმოწეული. თუ ამას დავამატებთ მიმდინარე წლის აგვისტოში შესულ რამდენიმე ცვლილებას, რომელმაც რადიკალურად გააძლიერა ადმინისტრირება, მაგალითად, ადმინისტრაციულ ორგანოებს უფლება მიეცათ გაყიდონ ქონება უზრუნველყოფის დასაფარავად. ბიზნესმენთა პრეტენზია ეხება მეწარმეების მიერ სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლების ჩამორთმევას, რის შედეგადაც ადმინისტრაციული ორგანოები ქონებას პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგვე ჰყიდიან. ჩვენ ჩავთვალეთ საჭიროდ, რომ კარგი იქნება, თუ მთავრობა ამ საკითხებზე იმუშავებს. ვთვლი, რომ ფინანსთა სამინისტროსთვის კარგი იქნება, თუ მთლიანად გადახედავს საგადასახადო კოდექსს ექსპერტებთან და ბიზნესასოციაციების წარმომადგენლებთან ერთად, რაც უფრო მეტად გაამარტივებს და გააუმჯობესებს დღევანდელი ბიზნესის მდგომარეობას და გამომდინარე არსებული სიტუაციიდან, როცა კრიზისულ სიტუაციაში ვიმყოფებით, ბიზნესისთვის უფრო მეტად ადაპტირებულს გახდის.
- თქვენ აზრით, როგორ შეეხო საქართველოს ეკონომიკას მსოფლიო საფინ+ანსო კრიზისი?
- მარტივად. გაძვირდა ჩემი და თქვენი საზრდო, გაძვირდა საბანკო რესურსები, დაწყებული სამომხმარებლო კრედიტებით, ბიზნესსესხებით დამთავრებული. ჩვენთვის მსოფლიო კრიზისი, უპირველეს ყოვლისა, არის იმ ფულადი რესურსების ნაკლებობა, რომელიც ჭარბად იყო კრიზისამდელ პერიოდში. ახლა ჩვენ ყველანი ორი წლის წინანდელ პერიოდს მივტირით. აღმოჩნდა, რომ ორი წლის წინ ყველაფერი კარგად იყო და ახლა ამის დანახვა არ გვინდა. ორი წლის წინ გაცილებით უკეთესად ვიყავით იმიტომ, რომ ბანკები ძალიან აქტიურები იყვნენ. მივესალმები ბანკებში საქმიანობის გააქტიურებას. დღეს ბანკებში მავზოლეუმური განწყობა აღარ არის. გახარებული ვარ, რომ საპროცენტო განაკვეთები, საქართველოსთვის ნორმალურ დონეზე იწევს. თუმცა აღსანიშნავია, რომ ორი წლის წინანდელი საბანკო კრედიტებიც საკმაოდ მაღალი იყო.
საქართველოში პირდაპირი ინვესტირებების კლება უკვე სხვა მიზეზების გამოა, რომელიც გარდა მსოფლიო კრიზისისა, უკვე სამომავლო ცვლილებებიდან გამომდინარე, შიშმა შექმნა. საბოლოო ჯამში, თითოეულ ჩვენთაგანში პესიმიზმმა დაისადგურა. ჩემთვის პირადად, ცალკე აღებული გიორგი ისაკაძისთვის, კრიზისი არის პესიმიზმი, როცა ადამიანს არ აქვს საქმის კეთების განწყობა და მომავლის იმედი. ამიტომაა, რომ კრიზის პერიოდში ადამიანებმა დაიწყეს ნაღდი ფულის გადამალვა, დაზოგვა. თუ ადრე ორ ნივთს ყიდულობდნენ, ახლა იმის ნახევარს ყიდულობენ. მგონია, რომ ადრინდელი მდგომარეობა მალე დაბრუნდება. მე ძალიან ოპტიმისტურად ვარ განწყობილი.
- თქვენ სამშენებლო სექტორშიც მოღვაწეობთ და ამ სფეროში, ასე ვთქვათ, შიგნიდან ხართ ჩახედული. რა სიტუაციაა დღეს საქართველოს სამშენებლო სექტორში, როგორ შეაფასებდით სახელმწიფოს მიერ წარმოდგენილ ძველი თბილისის რეაბილიტაციის გეგმას და ხართ თუ არა მასში ჩართული?
- არა, ჩართული არ ვარ. იმ მიზეზის გამო, რომ თავის დროზე კომერციულ ბანკებთან ჩვენი ვალდებულებები ჩაგვეხურა, რისი ფასიც, ბუნებრივია, იმ აქტივების გაყიდვა იყო, რაც ამ ბიზნესს ახლდა. ახლა ჩვენ ერთი პროექტიღა დაგვრჩა დასამთავრებელი, რომელსაც უახლოეს ექვს თვეში დავამთავრებთ. რაც შეეხება მთლიანად სამშენებლო სექტორს, მგონია, რომ დღეს უმეტესი მათგანის მთავარი საზრუნავია, არ გააჩერონ განვითარება.
ამ ეტაპზე, სანამ სიტუაცია დასტაბილურდება, ძალიან მნიშვნელოვანია ის წაუგებელი სქემა, რომელიც ადგილობრივმა ხელისუფლებამ, თბილისის მერიამ, დეველოპერებს შესთავაზა. ეს არის სქემა, რომლითაც დაზღვეულია ბანკი იმ რისკებისგან, რასაც დეველოპერებთან ურთიერთობა ჰქვია. ასე რომ, ბანკს დეველოპერებთან ურთიერთობა თავის ტკივილად აღარ დაუბრუნდება, როგორც ეს ერთხელ უკვე მოხდა. სულ რაღაც ორი წლის წინ, დაუწყებელ მშენებლობებში ბინები სხაპასხუპით იყიდებოდა. ამ დროს კრიზისი არ იყო და ბანკების მხრიდან ნდობა მაღალ დონეზე იყო, რომ ის აუცილებლად ააშენებდა, რადგანაც რესპექტაბელური კომპანია იყო და ა.შ.
საბოლოო ჯამში, თორნიკე აბულაძის განცხადებას დავეთანხმები, რომელიც ამასწინათ გააკეთა. ჩვენ ახლა რეანიმაციიდან გადმოვდივართ ჩვეულებრივ სამედიცინო პალატაში, სადაც უნდა დავასტაბილუროთ სიტუაცია და მერე ვიფიქროთ განვითარებაზე. თქმა იმისა, რომ ამოისუნთქა სამშენებლო სექტორმა, არასწორია, მაგრამ ვადასტურებ, რომ სამშენებლო სექტორში კრიზისი დასასრულის სტადიაშია.
მე მივესალმები ძველი თბილისის რეაბილიტაციის გეგმას, რომლის ფარგლებშიც შეიქმნა წაუგებელი სქემა, სადაც თანამონაწილეობაშია ხელისუფლება, რომელიც დაინტერესებულია ძველი უბნების რეაბილიტაციით. მე მხარს ვუჭერ ამ ტიპის პროექტებს და გული მწყდება, რომ ამ ეტაპზე ამის რესურსი მხოლოდ 53 მილიონი აღმოჩნდა, მაგრამ ისიც მიკვირს, რომ ამ ურთულეს პერიოდში თბილისის მერიამ მოახერხა ასეთი სერიოზული ნაბიჯის გადადგმა.
კიდევ ერთხელ ვამბობ, სამშენებლო ბიზნესი იყო ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული ნდობით აღჭურვილი სფერო. მოდით შევთანხმდეთ, რომ ამ სფერომ უამრავი ბიზნესი გააჩინა. მათ შორის, სხვადასხვაფენოვანი შუამავლების უზარმაზარი ნაკადი. იყვნენ ბიზნესმენები, რომლებიც მიდიოდნენ და ჯერარდაწყებულ მშენებლობაზე სართულებს ყიდულობდნენ, რომლებსაც გარკვეული დროის შემდეგ უფრო ძვირად ყიდდნენ. მათთვის ეს იყო გაცილებით მომგებიანი და სწრაფი ფული, ვიდრე, მაგალითად, ამ თანხის ბანკში დეპოზიტზე შენახვა.
ამ სფერომ გააჩინა ე.წ. ახალი ბიზნესმენები. მაგრამ დღეს ჭირს ის, რა უბედურებაც ჭირს მთელ მსოფლიოს. მსოფლიო მასშტაბით იპოთეკური დაკრედიტების პრობლემებია. კრიზისამდელ პერიოდში საქართველოში შემოდიოდა იაფი საკრედიტო რესურსი და შემდეგ მას იყენებდა ყველა - `ცენტრ პოინტიდან~ დაწყებული, გიორგი ისაკაძით დამთავრებული. ვიგულისხმები მე, როგორც მომხმარებელი. ეს ფული იყო იაფი და იმ ეტაპზე, ჩვენთვის მისაღები. თუმცა, რა დროსაც გაჩნდა საქართველოში ამ ფულის ნაკლებობა, დაიწყო კიდევაც კრიზისი.
მე დღესაც საქართველოში ბიზნესკლიმატის ერთ-ერთ უმთავრეს პრობლემად ძვირი ფული მიმაჩნია. ჩვენ ვერასდროს წავალთ წინ, თუ ქვეყანაში ის რესურსი არ გაიაფდა, რომლის მომხმარებლებიც ვიყავით. ორი წლის წინანდელ მდგომარეობას რომ მივტირით, რა, მაშინ არ იყო ძვირი საკრედიტო რესურსები? გავიხსენოთ, სათვალესაც კი განვადებით ვყიდულობდით, მაგრამ ამაში ძალიან მაღალ საპროცენტო განაკვეთს ვიხდიდით.
- ანუ იყო ხელმისაწვდომი, მაგრამ მაღალპროცენტიანი?
- აბსოლიტურად, მაგრამ დღევანდელი ჩვენი მდგომარეობა გვაიძულებს, რომ ცოტა უკნიდან შევხედოთ ამ სიტუაციას. უკნიდან შეხედვაში ვგულისხმობ, რომ ჩვენ დღეს მინიმუმ იმ სიტუაციას უნდა დავუბრუნდეთ, როგორიც იყო ორი წლის წინ. მაგრამ, თუ ამ ქვეყანაში რადიკალური ნაბიჯები არ გადაიდგა, ანუ თუ ფული არ გაიაფდა, ეს იქნება ძალიან დიდი პრობლემა. ბიზნესმა თავისუფლად რომ ამოისუნთქოს, აუცილებელია ისეთი ნაბიჯების გადადგმა, რომელიც საბანკო საკრედიტო რესურსებს, ფულს გააიაფებს.
- პრეზიდენტმა ცოტა ხნის წინ საზოგადოებას `ეკონომიკური თავისუფლების აქტი" წარუდგინა, მართალია ეს მხოლოდ ინიციატივაა და ჯერ რეალური დოკუმენტის სახით არ გვინახავს, მაგრამ იქნებ თქვენეული შეფასება გვითხრათ ამ საკითხებთან დაკავშირებით?
- ერთის თქმა შემიძლია. მე ყოველთვის გავურბივარ ოფიციალურ დოკუმენტებზე საუბარს იქიდან გამომდინარე, რომ მიყვარს დოკუმენტის დეტალების ზუსტი გავლა. დოკუმენტის სახით ცვლილებები სხვადასხვა კანონებში მე ნანახი არ მაქვს. ამიტომ დღეს ჩემი მხრიდან რაიმე ცუდის თქმა იმ მესიჯებზე, რაც საქართველოს პრეზიდენტისგან მოდიოდა, იქნება კარგ ბიზნესზე უარის თქმა. იმიტომ, რომ ცუდი მე ამაში ვერაფერი დავინახე. ერთადერთი, ხელისუფლების გადასაწყვეტია რეფერენდუმის თემა, რის გარშემოც, როგორც ვიცი, აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს. `ეკონომიკური თავისუფლების აქტი" ჩვენ აუცილებლად ქაღალდზე დაწერილი უნდა ვნახოთ და შემდეგ ვისაუბროთ მის ავკარგიანობაზე. ჩვენ ზუსტად უნდა ჩავიხედოთ დეტალებში, ამისთვის კი დოკუმენტი გვჭირდება. მერე უკვე სიამოვნებით ვილაპარაკებ მასზე.
- თქვენ როგორც ბიზნესმენი და ბიზნესმენთა ინტერესების დამცველი, რის ჩაწერას ისურვებდით ამ აქტში?
- მე დიდი სურვილი მაქვს დავინახო, რომ ამ "თავისუფლების აქტში" იქნება ჩადებული კოდექსის შემდგომი გამარტივების სერიოზული ნაბიჯები. ვისურვებდი, რომ იყოს ნაბიჯებისა და ღონისძიებების წყება, რომლითაც დავინახავდი, თუ როგორ იაფდება ფინანსური რესურსი საქართველოში. მე ვიქნებოდი ბედნიერი, ამ აქტის შედეგად საგადასახადო კოდექსში ბიზნესსა და ხელისუფლებას შორის სიტუაცია თუ დაბალანსდებოდა. დღეს ეს ძალიან მნიშვნელოვანია.
- საქართველოში ახალი ბიზნეს ასიციაცია შეიქმნა, რომლის დამფუძნებელი და პირველი პრეზიდენტი თქვენ ბრძანდებით. თქვენი აზრით, რამდენად შეასრულებს ეს ასოციაცია მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს?
- ამ თემაში მეორედ ვერთვები. ადრე, როგორც ბიზნესმენთა ფედერაციის აღმასრულებელი დირექტორი, დღეს კი დირექტორთა საბჭოს წევრი და პირველი ვიცე-პრეზიდენტი ვარ. ვერცერთ შემთხვევაში ამ ტიპის ორგანიზაცია ვერ გაამართლებს, თუ ქვეყნის უმაღლეს რგოლებთან მჭიდრო, პარტნიორული ურთიერთობა არ იქნება. აქ მოდიან და იკრიბებიან ადამიანები, რომელთაც არა მარტო პრობლემა, არამედ განვითარების სურვილიც აერთიანებთ. მხარეებმა თავიანთი მოსაზრებები რომ გამოთქვან, ყოველთვის უნდა არსებობდნენ ადამიანები, რომლებიც ამას გაიზიარებენ. ეს არის კლასიკური ლობის სტრუქტურა, რომელიც მთელ ბიზნესინტერესებს უნდა წარმოადგენდეს. როგორ გაამართლებს? ამასაც, ალბათ, დრო უნდა შეფასებებისთვის. მაგრამ არსებობს გარკვეული გამოცდილება. ძალიან მეიმედება ყველა ის ადამიანი, ვინც ამ ასოციაციაშია. ჯერ სულ რაღაც თვე-ნახევარია დაწყებული ბიზნესასოციაციის საქმიანობა და დაახლოებით 30 კომპანიაა უკვე გაერთიანებული. თუმცა, მგონია, რომ ასოციაცია გაამართლებს, რადგან საჭიროება რომ არ ყოფილიყო, ეს ორგანიზაცია საერთოდაც არ შეიქმნებოდა.
- რამდენად გამართლებულად მიგაჩნიათ ის ფაქტი, რომ ასოციაციის შექმნამდე ქართველ ბიზნმესმენთა ინტერესებს ლიბანური წარმოშობის ბიზნესმენი ფადი ასლი იცავდა?
- ფადი ასლი, ხშირ შემთხვევაში, გაცილებით უფრო გონიერ განცხადებებს აკეთებს, ვიდრე რომელიმე ქართველი მეწარმე. რაც შეეხება თვითონ ასლის, მთელი წლების განმავლობაში, რაც ის საქართველოშია, ჩემთვის, პირადად, ბიზნესმენის სახე გახდა. რაც შეეხება Iჩჩ ჯორჯიას, ვფიქრობ, რომ ის არის ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული ბიზნესორგანიზაციის წარმომადგენელი საქართველოში, თუკი რაიმე არსებობს მსოფლიო მასშტაბით. მგონია, რომ ფადის აქტიურობა, აქედან გამომდინარე, აბსოლიტურად ნორმალურია. თუკი ვინმე ღიზიანდება ამ ყველაფრით, გამოსავალი არსებობს, არ უყურონ ან გადართონ, ან არ წაიკითხონ და ა.შ. კიდევ ერთხელ ვამბობ, ჩვენ გვქონია, გვაქვს და გვსიამოვნებს ამ ადამიანთან ურთიერთობა.
- ბატონო გიორგი, თქვენ "აგარის შაქრის~ გენერალური დირექტორი ბრძანდებით. მოდით, თქვენს კომპანიაზე, საქართველოში შაქრის ბაზარსა და იქ მიმდინარე მოვლენებზე ვისაუბროთ. რა ტენდენციებით ხასიათდება ეს ბაზარი ჩვენს ქვეყანაში და მსოფლიო არენაზე?
- სულ რაღაც სამი წლის წინ "აგარის შაქრმა~ 32 მილიონით დაიწყო მუშაობა, რაც, მგონი, ერთი კომპანიისთვის საკმაოდ მძიმე ხვედრია. მიუხედავად ამისა, დღეს მისი ფინანსური მდგომარეობა რადიკალურად გაუმჯობესებულია. ჩვენ მივაღწიეთ იმას, რომ ქარხანაში აზერბაიჯანელი ინვესტორები შემოგვეყვანა. აზერბაიჯანულ მხარესთან ხელი მოვაწერეთ ხელშეკრულებას, რითაც, ფაქტობრივად, ქარხანა მიკუთვნებულია ჩვენს აზერბაიჯანელ პარტნიორზე. ჩვენ ვახორციელებთ ქარხნის მენეჯმენტს, ვუმუშავებთ ნედლეულს, რომელიც საქართველოში ყოველწლიურად დაახლოებით 100 000 ტონის ფარგლებში შემოდის. რაც უზრუნველყოფს იმას, რომ ქარხნის 500 თანამშრომელი სრულიად არის დასაქმებული. ამ ყველაფრის ფასი კი ისაა, რომ ჩვენ დისტრიბუციას არ ვახორციელებთ. შესაბამისად, ფასწარმოქმნაში მონაწილეობას არ ვიღებთ. გამომდინარე იქიდან, რომ ჩვენ ვართ მხოლოდ და მხოლოდ მწარმოებლები.
რაც შეეხება ფასებს. ბოლო 30 წლის განმავლობაში, შეგიძლიათ მსოფლიო საფონდო ბირჟებზე სტატისტიკა ნახოთ. ის, რაც შაქრის ბიზნესში მოხდა, ასეთი ფასების მატება არავის ახსოვს. ეს გამომდინარეობს ზოგიერთ ქვეყნებში მოსავლის ნაკლებობით და სხვა გლობალური პრობლემებით. ფინანსური კრიზისი ამ თემას ნაკლებად ეხება, რადგან შაქარი ერთ-ერთი პირველადი მოხმარების საგანია. მსოფლიო შაქრის ფასები ამ ეტაპზე დასტაბილურებულია, თუმცა საფონდო ბირჟას უყვარს ზევით ასვლა, ხოლო ქვევით ჩამოსვლა უჭირს.
დღეს `აგარის შაქარს~ შეუძლია სრულად დააკმაყოფილოს საქართველოს მოსახლეობის მოთხოვნა და აკმაყოფილებს კიდეც. მაგრამ, სულ რაღაც ორიოდე წლის წინ ჩვენ ორ ქვეყანას, საქართველოსა და სომხეთს ვფარავდით. "აგარას" ამის პოტენციალი ისევ აქვს. ვნახოთ, მომავალში რა იქნება. ყოველ შემთხვევაში, დღეს "აგარის შაქრის" ქარხანა არც დისტრიბუციაში და არც ფასწარმოქმნაში მონაწილეობას არ იღებს.
- თუ აპირებთ ექსპორტის განახლებას?
- ჩვენ სერიოზულად ვმუშაობთ ამ თემაზე, რომ ექსპორტი განვაახლოთ, რადგან, ამის პოტენციალიც გვაქვს და სურვილიც. რაც მთავარია, ქარხანაში სერიოზული გადაიარაღება მოხდა და ვგონებ, რომ წარმატებებს მივაღწევთ.
- თქვენი აზრით, არის თუ არა საქართველოში ბიზნესი კორუმპირებული?
- ძალიან ხშირად იქ, სადაც ფულია, ყოველთვის მიდის საუბარი კორუფციაზე. თუ არის საუბარი ისეთ ბუნებრივ მომენტებზე, როცა კანონის ფარგლებში ბიზნესი ცდილობს არ გადაიხადოს გადასახადები, ხოლო მთავრობა ეცდება ასევე კანონის ფარგლებში ბიზნესმენს გადასახადები გადაახდევინოს. ეს მომენტი ისევ ბუნებრივად დარჩება. რაც შეეხება ბიზნესის კორუფციას, ბიზნესში არის ძალიან ბევრი მენტალური პრობლემა. ბიზნესში არის ბევრი წარმომადგენელი, რომელიც ვერ დგას ღირსების იმ დონეზე, როგორც უნდა იყოს. ამას უბრალო მოქალაქეც ძალიან კარგად შეამჩნევს სხვადასხვა კომპანიების კვალობაზე. ეს თუ ხდება და ხშირ შემთხვევაში ხდება კიდეც, მე ვეთანხმები ამ პოზიციას, რომ ცალკეულ შემთხვევაში ბიზნესი მართლაც კორუმპირებულია. იმიტომ, რომ ისინი რეალურად ვერ იყენებენ იმ შანსს, რასაც თანამედროვე ბიზნესის კანონები ჰქვია. მათ კვლავ მიაჩნიათ, რომ ცხოვრობენ საბჭოთა მენტალობით. მგონია, რომ ეს მომენტიც მალე შეიცვლება და ნაბიჯ-ნაბიჯ ეს პრობლემებიც მოგვარდება.
- თქვენი აზრით, შესაძლებელია თუ არა დღეს საქართველოში დიდი ბიზნესის კეთება, თუ ხელისუფლებასთან დაახლოებული პირი არ ხარ ან ზურგს უცხოური საელჩო არ გიმაგრებს?
- ერთ და მეორე შემთხვევაშიც შესაძლებელია. ოღონდ ვისურვებდი, რომ ნებისმიერ ბიზნესს კარგი ურთიერთობა ქვეყნის მთავრობასთანაც ჰქონდეს. ამ ურთიერთობაში, რეალურად საგადასახადო სტრუქტურებთან თანამშრომლობას ვგულისხმობ. რაც შეეხება დიდ ბიზნესს, ჩემთვის ძალიან ხშირად ღიმილის მომგვრელია ბევრი პოლიტიკოსის, ან ბევრი ექსპერტის განცხადებები, მილიონების და მილიარდების შოვნის შესახებ ჩვენს პატარა საქართველოში. ჩემდა სამწუხაროდ, საქართველო 4 მილიონიანი მოსახლეობის, 69 000 კვადრატული კილომეტრის ფართობის მქონე ქვეყანაა. აქ, დიდი მასშტაბის ბიზნესის კეთება, ხშირ შემთხვევაში, არ ხდება. გამომდინარე ზუსტად იმ პარამეტრებიდან, რაც მე ვთქვი. იმ ინსტიტუციონალური ინვესტორებისთვის, რომლებსაც მეც და თქვენც მივტირით, საქართველოში არშემოსვლის მიზეზიც სწორედ ეს არის. გაცილებით ურჩევნიათ 20-25 მილიონიანი კავკასია თავისი პერსპექტივებით თურქეთთან, ვიდრე ცალკე აღებული ერთი საქართველო. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ქვეყანაში კომუნიკაციები და საფინანსო სისტემა ერთ-ერთი ყველაზე მომგებიანია, ეს არ არის ის მასშტაბი, რასაც დიდი ბიზნესი ჰქვია.

ესაუბრა მერაბ ჯანიაშვილი