ნანახია: 718

2008 წლის სექტემბრიდან მოყოლებული დღემდე, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებს შორის საქართველო უძრავი ქონების გაიაფების თვალსაზრისით ერთ-ერთი ლიდერი ქვეყანაა, სადაც ფასები 42%-ით შემცირდა. ამ თვალსაზრისით გვისწრებს მხოლოდ რიგა, სადაც კრიზისის გამო 53%-იანი ვარდნა დაფიქსირდა. ხოლო რაც შეეხება კიევს აქ ფასების შეკვეცამ 39%ს მიაღწია.
ცენტრის ანალიტიკოსების თქმით ყოფილ საბჭოთა დედაქალაქებში ბინების ფასების ცვლილებების სხვადასხვა დინამიკა არა მხოლოდ გლობალური კრიზისის გავლენით, არამედ ლოკალური პოლიტიკური და ეკონომიკური მიზეზებითაა გამოწვეული. სპეციალისტების თქმით თბილისში ფასების შემცირების მაღალი ტემპი რუსეთ-საქართველოს შეიარაღებულ კონფლიქტსა და რუსეთის ეკონომიკურ ბლოკადას უკავშირდება. უკრაინის შემთხვევაში კი ეს ეკონომიკის არასაკმარისმა სიმყარემ გამოიწვია, რომელიც სსრკ-ს ქვეყნებს შორის გლობალური კრიზისისთვის ყველაზე მოუმზადებელი აღმოჩნდა და ქვეყნის მშპ 20%-ით შემცირდა.
ყველაზე ნაკლებად ბინებზე ფასების კლება ყირგიზეთის, სომხეთისა და მოლდოვას დედაქალაქებში დაფიქსირდა. აქ გაიაფების მასშტაბმა 16-დან 21 პროცენტის ფარგლებს მიაღწია. რაც ექსპერტთა შეფასებით კრიზისამდე ბაზარზე ფასების "გაბერილი ბუშტის" არარსებობით აიხსნა. რაც შეეხება ფასებს დღეისათვის კვადრატული მეტრი საცხოვრებელი ტალინში 1200 დოლარი ღირს, მინსკში 1350, ბაქოში 1300, მოსკოვში 4500, ერევანში კი 850 დოლარი. საქართველოში კი ეს ფასი 500 დოლარიდან იწყება და 750 დოლარს აღწევს. დასახელებული მიზეზების და ასევე ჩვენ ქვეყანაში არსებული დეველოპერების მიერ განხორციელებული არასწორი მენეჯმენტის ბრალია ის, რომ დღეს თბილისში თითქმის არცერთი დასრულებული მშენებლობა არ არსებობს.
დღეს უკვე სამშენებლო კომპანიები მსხვილი პროექტების განხორციელებისგან თავს იკავებენ და კრიზისამდე დაწყებული მშენებლობების დასასრულებლად მერიას ძველი თბილისის რეაბილიტაციის პროექტი აგვისტოში წარუდგინეს, რომლის დახმარებითაც ისინი დაწყებული მშენებლობის დასრულებას შეძლებენ და ავარიული სახლებიდან მოსახლეობას 2 წელიწადში ახლადაშენებულ ბინებშიც გადაიყვანენ.
დღესდღეობით არსებული სტატისტიკის თანახმად უძრავ ქონებაზე კლიენტების გამოცოცხლება შეინიშნება, თუმცა ბაზარი ამ დრომდე სუსტია და ლაპარაკი მის გაძლიერებაზე ნაადრევია. ამიტომაც დეველოპერები თანხმდებიან, რომ 5 ან 8 მილიონად შეფასებული პროექტების განხორციელებამ შესაძლოა კომპანიას სერიოზული ხარჯი და პრობლემა მოუტანოს, ამიტომაც ისინი ასეთი პროექტების დაწყებას არ აპირებენ.
ფასების ზრდას სამშენებლოები ამა წლის ოქტომბრიდან ელოდებიან, ოპტიმიზმის საფუძველს კი მსოფლიო ბაზრის გამოცოცხლება აძლევს, სადაც ზრდა ნელი, თუმცა უკვე მკაფიოდ გამოხატულია.
იმ ფონზე კი როცა სტატისტიკის დეპარტამენტი და სამშენებლო კომპანიები ბიზნესის გამოცოცხლების შესახებ საუბრობენ, ექსპერტები ამ სექტორში რეგულირების ზომების გამკაცრებაზე ალაპარაკდნენ. მათი თქმით, სახელმწიფომ ხელი უნდა შეუწყოს სამშენებლო სექტორის გამჭვირვალეობის დონის ამაღლებას. უნდა არსებობდეს სახელმწიფო ზედამხედეელობის სამსახური, რომელიც მიიღებს და ყოველკვარტალურად გამოაქვეყნებს ინფორმაციას სამშენებლო კომპანიების საქმიანობის შესახებ. ეს იქნება მტკივნეული, მაგრამ დარგის ცივილურობის დონე ამაღლდება. სამშენებლო კომპანია "არსის" კონსულტანტის, შოთა მოდებაძის თქმით, ბევრი გამოუცდელი კომპანია, რომელიც არ ფლობს არანაირ კაპიტალს, ნელ-ნელა უნდა გამოეთიშოს ბაზარს და შეერწყას სხვა კომპანიებს. ხოლო ბოლოს უნდა ჩამოყალიბდეს ფინანსური ნორმატივები, რომელთა მიხედვითაც მოხდება დეველოპერული სექტორის მართვა. "ასეთი ნორმატივებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია წინასწარი გაყიდვებისა და საერთო ბიუჯეტის ურთიერთთანაფარდობის კოეფიციენტის დადგენა, ასევე სავალუტო პოზიციებთან დაკავშირებული კოეფიციენტები.უნდა შეიზღუდოს გრძელვადიანი განვადებები და ფულის წინასწარ მიღების პრაქტიკა, რაც ავტომატურად გამოიწვევს მათ ჩანაცვლებას საბანკო პროდუქტით."
დეველოპერების ნაწილი ინიციატვით გამოდის, რომ ეროვნულმა ბანკმა გაუწიოს კონტროლი სამშენებლო კომპანიებს. რადგანაც ეროვნული ბანკი ზედამხედველობას უწევს კომერციულ ბანკებს, კომერციული ბანკები კი აფინანსებენ დეველოპერებს (?). გარდა ამისა, დეველოპერული კომპანიები ფინანსური ინსტიტუტებია და როგორც სხვა ფინანსურ ინსტიტუტებს, მის ზედამხედველობასაც ეროვნული ბანკი უნდა ახორციელებდეს. რა გადაწყვეტილებას მიიღებს ეროვნული ბანკი, ეს დღეისთვის უცნობია.
საქართველოში კრიზისის დაძლევის თაობაზე მთავრობის წევრების განაცხადს სტატისტიკური მონაცემები ამყარებს. ოფიციალური სტატისტიკის თანახმად, სამშენებლო სექტორის ბრუნვამ 2009 წლის მეორე კვარტალში 291 მილიონი ლარი შეადგინა, რაც პირველი კვარტლის მონაცემებს 56%-ით აღემატება. გაიზარდა დასაქმებულთა რაოდენობაც და მათი ანაზღაურების ციფრიც. სიტუაციის კიდევ უფრო გამოსწორებას ისინი მესამე კვარტალში ვარაუდობენ. სწორედ ამ პერიოდს ემთხვევა ძველი თბილისის რეაბილიტაციის პროგრამა. მერიაში განმარტავენ, რომ 25 სექტემბერს სპეციალური კომისია კომპანიების მიერ წარდგენილი საკონკურსო წინადადებების გაცნობას დაიწყებს და გაირკვევა, თუ როდის უნდა ველოდეთ რეაბილიტაციის პროექტის დაწყებას. ალბათ, სწორედ ამის მერე გახდება ცნობილი იმ ღონისძიებების შესახებ, რასაც მთავრობა დაუწესებს სამშენებლო კომპანიებს.

თათია ჩაფიჩაძე