ნანახია: 696

სოსო ცისკარიშვილი: "კრემლს და ჩვენს ავლაბრის რეზიდენციას ერთი და იგივე რამ აწუხებთ"

- ბატონო სოსო, აქვს თუ არა ჩვენს ხელისუფლებას ანტიკრიზისული პროგრამა, რა შეიძლება განვიხილოდ ასეთად – 18-თვიანი პროგრამა, ახალი პრემიერის საპროგრამო სიტყვა პარლამენტში დამტკიცებისას თუ სხვა რამ?!
- როგორც ჩანს, ჩვენი ხელისუფლების სტრატეგია ამოიწურება საკუთარი თავის ძალაუფლებაში ხილვის აუცილებლობით. ყველაფერი, იქნება ეს დოკუმენტად წოდებული, თუ სიტყვად გაჟღერებული, ემსახურება სწორედ ამ მიზეზს და იმისდა მიხედვით, თუ პოლიტიკური დაძაბულობის რა ხარისხია ქვეყანაში ხელისუფლება ან მეტ დაპირებებს იძლევა, ან ნაკლებს. ასეა თუ ისე, ყველა წინა პროგრამა, იყო მიუწვდომელი, არის დიდი ეჭვი, რომ საერთოდ ფურცელზე დატანილიც კი ისინი არავის უნახავს. უკანასკნელი, გილაურის პროგრამა, რომელიც 12 გვერდზეა განთავსებული, მოპოვებადი გახდა, თუმცა ისიც ასევე იმედგაცრუების საგნად იქცა, რადგან დემოკრატია, ამ დოკუმენტში, როგორც მთავრობის საქმიანობის მიზანი, ტერმინადაც კი არ არის ერთხელაც ნახსენები. გარდა ამისა, იგი ისევ გაჯერებულია გაუთავებელი დაპირებებით, გაუთავებელი საუბრით საშემოსავლო გადასახადის 5%-იან კლებაზე, თან ისე, რომ არაფერს ამბობს იმაზე, ტუ რამდენი %-ით გაძვირდა ცხოვრება ამ ხნის განმავლობაში და როგორ გაუფასურდა მოსახლეობის შემოსავალი. ასეა თუ ისე, უნდა ჩავთვალოთ, რომ ხელისუფლება დღეს უკვე წინასაარჩევნო რეჟიმში მოქმედებს და ყველა დაპირებაც წინასაარჩევნო ხასიათს ატარებს.
- რა უნდა გააკეთოს მთავრობამ სამუშაო ადგილების შენარჩუნებისა და ახალი სამუშაო ადგილების შესაქმნელად. 521 მლნ-ის დახარჯვა გზებზე, ცხადია, უმუშევრობის პრობლემას ვერ მოხსნის, ბანკიდან გაშვებული კაცი გზის დაგებაზე ვერ იმუშავებს.
- ჩვენ რომ ვცხოვრობდეთ ვირტუალურ სამყაროში ვიტყოდით, რომ რა კარგი მოუფიქრებია ჩვენს მთავრობას, მოდი ამით მაინც გავართოთ და დავასაქმოთ ჩვენი მუშახელიო. მაგრამ არ ვცხოვრობთ ვირტუალურ სამყაროში, ხომ?! მსოფლიო კრიზისის პირობებში საკვების და სურსათის პრობლემა ჩვენზე უფრო ძლიერ ქვეყნებში განიხილება აქტუალურად. მე არ მესმის, ჩვენთან რატომაა იმდენად იგნორირებული სოფლის მეურნეობა, რომ მის მხარდასაჭერად 25-ჯერ ნაკლები თანხაა გათვალისწინებული, ვიდრე გზებისთვის. სასურსათო კრიზისის მოლოდინში ასფალტზე და ინფრასტრუქტურაზე აქცენტის გაკეთება ბევრ ეჭვს ბადებს, რადგან ეს ის სფერო გახლავთ, სადაც ყველაზე მარტივად არის გაკვალული გზა კორუფციული სქემებისთვის. ამავე დროს სოფლის მეურნეობა შესაძლებელია ყოფილიყო საკუთარი გადამამუშავებული მრეწველობით არა მხოლოდ დასაქმების და სასურსათო კრიზისის მოხსნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საშუალება, არამედ ზოგადად საექსპორტო პოტენციალის ზრდისაც. ამ პირობებში ნახევარი მილიარდი ლარის ჩადება, სფეროში, რომელიც არ წარმოადგენს კვლავწარმოების საგანს, ეს არის, ჩემის აზრით, წინდაუხედავი ნაბიჯი ეკონომიკური თვალსაზრისით, და ვშიშობ, რომ შედეგი იქნება როგორც ყოველთვის, - რომ ვითომ ვიღაცას სურდა, რომ საქმე ყოფილიყო უკეთესად, მაგრამ გამოვიდა როგორც გამოდის ხოლმე, ანუ უშედეგოდ. მერე იქნება კონტროლის პალატის ჩართვა და ძიება, რა იქნა ეს სახსრები, ვინ წაიღო და ასე შემდეგ... ესა და ეს.
- "რესპუბლიკელებმა" და "დემოკრატებმა" ამერიკის სენატსა და კონგრესში მიაღწიეს კონსენსუსს 780 მილიარდი დოლარის გამოყოფაზე ანტიკრიზისული ღონისძიებების დასაფინანსებლად. ნაწილი ამ თანხის გათვალისწინებულია საინვესტიციო კორპორაციებისთვის – ბანკებისთვის, სამრეწველო გიგანტებისთვის, სახელმწიფო ყიდულობს მათ აქციებს, ობამამ გამოსცა ბრძანება, რომ იმ ბანკებში, სადაც მოწილე ხდება სახელმწიფო მენეჯერის ანაზრაურება წლიური არ უნდა აღემატებოდეს 500 ათასს დოლლარს. ჩვენთან, ამ გზით, არ მიდიან. ბატონმა გიგი უგულავამ თქვა, რომ ასეთი რამ დაუშვებელია, რომ "სახელმწიფო მეწველი ძროხა არ არის.” თუ გზების მშენებლობაში ვბაძავთ და იქ ვქმნით სამუშაო ადგილებს, რატომ არ უნდა მივბაძოთ ბანკებსა და მსხვილ კორპორაციებთან ურთიერთობაში?
- ჩემის აზრით, ეს იმიტო ხდება, რომ ის, რასაც ბატონი ობამა წარმოადგენს, როგორც სიახლეს, საქართველოში დიდი ხანია ხორციელდება, ოღონდ ნაცვლად სახელმწიფო მონაწილეობისა, სახელმწიფო მოხელეების მონაწილეობით. სწორედ ამას ჰქვია ელიტარული კორუფცია. ამდენად რად უნდა გამჟღავნება ამ ფაქტს, ისედაც ყველა სერიოზულ კომპანიაში საკმაოდ დიდია წილი ზეწოლისა. შეიძლება ამას თამამად სახელმწიფო რეკეტიც კი ვუწოდოთ, რადგან არც ერთი რეალურად წარმატებული საწარმო დღეს ასეთი ტიპის სახელმწიფო კონტროლისგან თავისუფალი არ არის.
- თქვენ, რომ პრემიერ-მინისტრი იყოთ, რა პრიორიტეტებს დასახავდით ეკონომიკური ვარდნის შესაჩერებლად და მოსახლეობის დასაცავად?
- ნებისმიერ შემთხვევაში, თუ არ გადავდგით ნაბიჯები ტოტალური სიყალბის წინააღმდეგ, რაც ქვეყანაში არსებობს, ცნობიერებაში ფასეულობათა დამახინჯებას თუ არ მოეღო ბოლო, ანუ თეთრს თეთრი თუ არ დაერქვა და შავს შავი, თუ ვიძახეთ, რომ ეს ლიბერალიზმია, როცა ტოტალური კონტროლი ხორციელდება ბიზნესზე, რასაკვირველია წარმატებას ვერ მოვაღწევთ. მაგრამ ისევ ვამბობ, რომ სამუშაო ადგილების შექმნის პერსპექტივა ტრადიციულად საქართველოში ბევრად მეტია სოფლის მეურნეობაში, კვების მრეწველობაში და გადამამუშავებელ სექტორში, მაგრამ ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ საქართველო მკაფიოდ აგრარულ ქვეყნად უნდა ჩამოყალიბდეს. ვინ მეტყვის, სად გაქრა ჩვენი პოტენციალი მეცნიერებადტევადი ტექნოლოგიების გამოსამუშავებლად და გამოსაყენებლად, რა იქნა ჩვენი პოტენციალი ენერგოდამზოგავი ტექნოლოგიების გამოსაყენებლად, ამაზე ხომ საუბარიც აღარ არის. მოსახლეობა თავად ქმნის და ებრძვის ქარის წისქვილებს, თორემ ქარისა და მზის ენერგიაზე ის სერიოზული კვლევები, რომელიც არსებობდა ათწლეულების წინ, დღეს საერთოდ დავიწყებულია. მაშინ, როცა ჩვენი ინტელექტუალური პოტენციალი იყო საინტერესო ზოგადად საერთაშორისო სამეცნიერო ტექნიკური და ინტელექტუალური საზოგადოებისთვის.
- კახა ბენდუქიძის გადადგომასა თუ გადაყენებაზე რა კომენტარს გააკეთებდით? ნომინალურია, ფორმალურია თუ რეალური ეს ცვლილება და საერთოდ, ბენდუქიძის როლს როგორ შეაფასებდით საქართველოს ბოლო 5 წლის ისტორიაში?
- 2 წელიწადზე მეტია, რაც გამოვაქვეყნე ჩემი პირველი სტატია სათაურით `მსოფლიო ეკონომიკა და ქართული ბენდუნომიკა~. მე იქ აღვწერე თეორიული საფუძვლები, თუ რას ნიშნავს ქართული ბენდუნომიკა და სამწუხაროდ შემდგომმა პერიოდმა მას არგუმენტები დაამატა და არ მოაკლო, ჩემს, თუნდაც ვინმეს თვალსაზრისით, სუბიექტურ ნააზრევს. როდესაც ადამიანი ხვდება ფავორიტის როლში რაიმე ტიპის მთავრობაში, მასზე უზარმაზარი იმედებია დამყარებული. ასე იყო საქართველოშიც. მახსოვს ერჰარდს ვიხსენებდით, როცა წარმატებული ბიზნესმენი ჩამოვიდა ქვეყანაში და შეეძლო ნაბიჯ-ნაბიჯ ემართა და წაეყვანა პროგრესისკენ ქვეყნის ეკონომიკა. სამწუხაროდ აღმოჩნდა, რომ მიზნები სულ სხვა იყო. ეს გამოჩნდა მაშინვე, როგორც კი მან დაიწყო აბსოლუტურად გაუმჭირვალე საპრივატიზაციო პროცესი თავისი ალოგიკური შედეგებით. შეიძლება, ეს არ იყო მხოლოდ მისი სურვილი, მაგრამ მისი დამსახურება რასაკვირველია დიდია იმაში, რომ ქვეყანამ მიიღო მახინჯი სტრატეგია. ვგულისხმობ, რომ ქვეყნის პოლიტიკური ორიენტირი, პოლიტიკური ვექტორი სტრატეგიისა იყო მიმართული მკაფიოდ დასავლეთისკენ, ხოლო ეკონომიკური სიმპატიებისა და რეალობისა, ჩრდილოეთისკენ. ასეთ დისონანსში არც ის შედეგი არის საკვირველი, რაც დადგა ჩვენს ჩრდილოელ მეზობელთან ურთიერთობაში და დღეს თავიდან გვიხდება შენება იმავე დასავლური ვექტორისა, რომელმაც სერიოზული რღვევა განიცადა ჩვენი დაუფიქრებელი ნაბიჯებისა და გაუთვლელი პოლიტიკის გამო. რუსეთს ჩვენს მიმართ სიმპატია არ მომატებია, ერთადერთი გავუღვივეთ მადა როგორც სვავებს, ჩვენი მისამართით. ხოლო დასავლეთს კი ბევრად უფრო ეპარება ეჭვი ჩვენს პერსპექტივაში და სანდოობაში, ვიდრე ეს აქამდე იყო. ამიტომ სულაც არ არის უცოდველი ბეღურის მსგავსი ის როლი და ფუნქცია, რომელიც ბენდუქიძემ თავის თავზე აიღო ჩვენს ქვეყანაში. ეს იყო არაძალადობრივი, ან ნაკლებად ძალადობრივი რეკეტის ერთ-ერთი ფუძემდებელი ქვეყანაში, რადგან ძალადობრივი ფორმა მის გარეშეც კარგად ვითარდებოდა. რეფორმები, რომელიც მან წარმოაჩინა ანტიმონოპოლიურ სფეროში, შრომის კანონმდებლობის თვალსაზრისით, სურსათის უსაფრთხოების კანონის თვალსაზრისით, მიგრაციის შესახებ კანონის თვალსაზრისით, ეწინააღმდეგება საერთო ევროპულ მიდგომებსა და მოთხოვნებს. მთელი იმ პერიოდის მანძილზე, რაც მან გაატარა ხელისუფლების ხან ხილულ, ხან უხილავ ფავორიტად ეკონომიკურ სფეროში, იგი მავნე ზემოქმედებას ახდენდა პრემიერ-მინისტრებზეც, იგივე ბატონი ნოღაიდელი, იგივე ბატონი გურგენიძე, ნაბოლარა მოსწავლეებივით თვალებში შესცქეროდნენ ბენდუქიძეს, მისი სიტყვა კანონი იყო მათთვის და ძალიან მარტივად აყვნენ მის ცინიზმს ევროკავშირის და ევროპული ინტეგრაციის მისამართით, რაც გამოიხატებოდა კიდეც მდორე სვლაში ევროკავშირისკენ. როგორც კი გააცნობიერა ხელისუფლებამ, რომ ევროკავშირი შემდგომ ორშაბათს არ გახსნის კარს საქართველოსთვის, და ეს უფრო გრძელვადიანი პროგრამაა, იმ წუთასვე დაკარგეს ინტერესი და გადაიტანეს აქცენტი `ნატოზე~. შემდგომ, იქაც ისეთი რაღაცა დააწიეს ქვეყანას, რომ "ნატომ" ლამის საერთოდ გადაიფიქრა გაფართოება არა მხოლოდ აღმოსავლეთით.
ასე რომ, არც ისეთი უწყინარი როლი აქვს ბენდუქიძეს, როგორც ამის წარმოჩენა თავად სცადა ინგა გრიგოლიასთან ამასწინდელ გადაცემაში. მაგრამ მან მოახერხა მხოლოდ ის, რომ ეცადა დაერწმუნებინა საზოგადოება, თითქოს ქვეყნის მთელი ეკონომიკური პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ თურმე გრიგოლიამ არ იცის, ტყის რა პროცენტი არის გადაცემული მართვაში. სხვა ყველა კითხვა მან უბრალოდ უპასუხოდ დატოვა.
ბენდუქიძე, მიუხედავად იმისა, ის რეალურად გაიტანეს, თუ მხოლოდ გადამალეს იმავე საქმიანობის უფრო ეფექტურად საკეთებლად, მაინც დარჩება საზოგადოების ყურადღების ცენტრში, რადგან ბენდუქიძე იმას, რაც მან შექმნა, მარტო ვერ მოახერხებდა. დღესაც, ერჰარდი რომ მოვიყვანოთ პრემიერ-მინისტრად და ბალცეროვიჩი ბანკის ხელმძღვანელად, ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკური წინსვლა შეუძლებელი იქნება, თუ ვერ დავინახეთ შესაბამისი პოლიტიკური ნება, რომელიც გამოიხატება მხოლოდ ერთი პირის, ქვეყნის პრეზიდენტის მიერ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, არ აქვს მნიშვნელობა რა გვარის ადამიანები დაიკავებენ თანამდებობას, რა წარსული ჰქონდათ მათ საკუთარი წარმატებებისა, ყველაფერი გაგრძელდება ისე, როგორც იყო, მაგრამ, რადგან სიტუაციის გართულება თანდათან გარდაუვალია, ამიტომ კატასტროფისკენ სავალი გზაც უფრო დამოკლდება.
- გერმანელმა მკვლევარმა ვოლფგანგ შრეკმა დავოსში ასეთი რამ თქვა: "ლიბერალიზმი, თავისი სავბაზრო ეკონომიკით, ისევე, როგორც კომუნიზმი – ეს ორი მომავლის წარმოსახვითი სისტემა მოკვდა და წარსულს ჩაბარდა." თქვენ რა კომენტარს გაუკეთებდით ამ მოსაზრებას? ერთი რამაც ცხადია – ნეოლიბერტანიალურმა იდეამ მონეტარიზმის აბსულუტიზაციამ და საბოლოო ანგარიშით, გლობალიზაციის დღემდე არსებულმა პრაქტიკამ სერიოზული მარცხი განიცადა.
- ის ლიბერალიზმი რაც საქართველოში ხორცილედებოდა და ის კომუნიზმი, რომელის საფრთხეც მეტ-ნაკლებად წარმოსადგენი იყო საბჭოთა პერიოდში, ჩემთვის ერთი და იგივეა. მაგრამ დარწმუნებული ვარ, რომ არსებობს საბაზრო ეკონომიკა და მისი ლიბერალური განვითარების შესაძლებლობა. საბაზრო ეკონომიკის დასასრულის და ამოწურვადობის თემაზე საქართველოში საუბარი ადრეა, რამდენადაც ჩვენ არ შევდგომივართ რეალურად საბაზრო ეკონომიკის მშენებლობას. მენტალურად ჩვენი საზოგადოება არ მოამზადეს, პირიქით მაქსიმალურად უშლიდნენ ამ ცნობიერების დამკვიდრებას. ეს არ გახლავთ ლიბერალიზმი, როცა ქვეყნის ბიუჯეტიდან გაჭირვებით გამოყოფილ მილიარდებს პრემიებს სახით ირიგებენ ბანკების პრეზიდენტები. ეს არც ლიბერალიზმია და არც საბაზრო ეკონომიკა. საბაზრო ეკონომიკა ზოგადად არ გამორიცხავს კორუფციას, თუნდაც აშკარად დაფიქსირებულს შემოსავლებად. და მე სხვას ვერაფერს დავარქმევ, როცა კრიზისის დროს საქართველოში ბანკების პრეზიდენტები თანხებს პრემიების სახით იწერენ თავიანთთვის.
გეგმიური ეკონომიკა ბევრად უფრო ხისტი და მიზანს დაშორებული ცნებაა, ვიდრე საბაზრო ეკონომიკა. თუ ვინმე რამე უნიკალურს შექმნის, შეიძლება საუბარი იყოს რაიმე ტიპის ნაზავზე, მაგრამ როგორც კი იქნება ცნებების აღრევა იმავე წუთში დაირღვევა ბალანსი დასაშვებსა და დაუშვებელს შორის და ვეღარ განსჯი მერე სად რამდენით მოახდინო ამ თუ იმ სფეროს რეგულირება.
ფისკალურ შემადგენელს ვერ ავერიდებით და ვერც ვუგულებელყოფთ. აბსოლუტური მონეტარიზმის საკითხში დაგეთანხმებით, ეს გახდა ერთ-ერთი საფუძველი ამ დამანგრეველი პროცესებისა და აქ უნდა მოიძებნოს რეგულირების საშუალება, მაგარამ ამას არ უნდა მიეცეს მსგავსება გეგმიურ ეკონომიკასთან. მართალია ობამა, როდესაც მან შემოფარგლა ზედა ზღვარი ხელფასისა. საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ყველგან არის გათვლილი, რამდენი უნდა იყოს შემოსავლების მაქსიმალური და მინიმალური ზღვარი საჯარო მოხელისთვის. ამ ტიპის მონაწილეობაზეა საუბარი დღეს ბანკებში სახელმწიფო კაპიტალის მონაწილეობისას. მაგრამ ეს ხომ საქართველოს არ ეხება. ჩვენ ხომ ჩვენი მოდელი გვაქვს, თუ როგორ უნდა იმოქმედონ სახელმწიფოს წარმოჩენლმა პირებმა, კერძო სტრუქტურებში.
- ბატონო სოსო, თქვენ ხომ არაფერი იცით იმ ნახევარი მილიარდი დოლარის შესახებ, რომელიც ბენდუქიძემ და ლადო გურგენიძემ სესხად აიღეს ევროპაში. მისი ასავალ-დასავალი არ ჩანს.
- ევროობლიგაციების შესახებ მე მესმენია გურგენიძის ნათქვამი, რომ ეს იყო საომარი მოქმედებებისთვის აუცილებელი თანხა. ეს არ იყო საჯარო ნათქვამი, ეს იყო კერძო საუბარში გაჟღერებული ფრაზა. ამიტომაც მე არაერთხელ საჯაროდ დამისვამს კითხვა, - დღენახევარში გავისროლეთ ეს ხუთასი მილიონი უკვე, თუ სადმე რამე სახით არის კიდევ შემორჩენილი? ისევე როგორც ზურაბ ჟვანიას მკვლელობაზე, ამ თემაზეც კითხვის დასმა ან უზრდელობად ითვლება, ან ქვეყნის ღალატად. წარმოუდგენელია, რომ ამ თემაზე პასუხის გაცემა არავის არ სურს, თუმცა ბატონ გურგენიძეს მაშინათვე აფრთხილებდნენ საკმაოდ ხმამაღლა, მათ შორის პრესის საშუალებითაც კი, რომ მისი კარიერის ხანგრძლივობა არ ეყოფოდა ამ თანხის გასტუმრების შესაძლებლობებს, ამიტომ მისი პასუხისმგებლობა არ დასრულდებოდა თანამდებობიდან წასვლით. დღეს ის გაურკვეველ მდგომარეობაშია, ისევე როგორც პრაქტიკულად ხელისუფლების მიერ ყველა მეორე პლანზე გადაყვანილი პირი, არც უშვებენ, არც ლანძღავენ. ამიტომ არის დღეს რუხ კარდინალთა რაოდენობა დიდი.
ასეთივე რუხ კარდინალად შეიძლება ჩამოყალიბდეს ბენდუქიძეც, თუ მას რაიმე ტიპის მრჩევლის სტატუსი მიანიჭეს. მას ამით მეტი ლეგიტიმური საფუძველი ექნება მიიღოს მონაწილეობა საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებთან ურთიერთობაში, ვიდრე დღემდე ჰქონდა, და ეს ცხადია ქვეყანას საფრთხეს შეუქმნის, რადგან ქვეყანას უკვე მატყუარას სახელი აქვს საერთაშორისო ასპარეზზე. _ როცა ევროკავშირთან ხელს აწერ დოკუმენტს, სადაც ვალდებულებას იღებ, რომ შეცვლი შრომის კანონმდებლობას, ხოლო სავალუტო ფონდთან აფორმებ მემორანდუმს, სადაც პირობას დებ, რომ არ შეცვლი შრომის კანონმდებლობას, ასეთ ქვეყანასთან ურთიერთობა და თანამშრომლობა როგორ უნდა მოსთხოვო რომელიმე თავმოყვარე ქვეყანას ან ორგანიზაციას?!
- თქვენ კარგად ინფორმირებული კაცი ბრძანდებით, რამდენად შეესაბამება სინამდვილეს ხმები იმის თაობაზე, რომ "რაკია-ჯგუფი" საქართველოდან მიდის და რომ "სახალხო ბანკი" შეიძინეს ქართველებმა "ევრო-ოილის" მეშვეობით, რომელსაც როგორც ყოფილი პრემიერი ნოღაიდელი ამბობს, ქართული "ნიუ-ენერჯი" დევნილებისთვის სახლების ასაშენებლად ბიუჯეტიდან მიღებულ ფულს ურიცხავდა და რომ `საქართველოს რკინიგზას" რუსები ყიდულობენ.
- ვერც ერთ თქვენს კითხვაზე დადებით პასუხს ვერ გამოვრიცხავდი, რაკია ჯგუფიც და ბევრი სხვა ასეთი ჯგუფიც საქართველოდან წასვლაზე უსათუოდ დაფიქრდება, როგორც კი რეალობაში ნახავს, თუ რას წარმოადგენს სანაქებო საინვესტიციო გარემო, რა მოდელები მუშაობს აქ გადაწყვეტილების მიღებისას, ამა თუ იმ წარმოების ხელშეწყობის ან შეფერხების პროცესში. მალე, თვითონ ინვესტორი, როგორც სუბიექტი, ალბათ წითელ წიგნში შესატანი იქნება.
რაც შეეხება ბინების მშენებლობას ლტოლვილებისთვის, თავიდანვე ბევრი სიმახინჯე იქნა დაშვებული. კითხეთ გერმანიის სამშენებლო კომპანიას, რომელიც რვა მილიონი ევროთი შემოვიდა საქართველოში, რატომ აუკრძალა ბენდუქიძემ მშენებლობა. რომ ნორმალური კოტეჯები აეშენებინათ, სადაც წყალი და გაზი მაინც ნორმალურად იქნებოდა შეყვანილი. ეს იმით ახსნეს, რომ თურმე ქართული მოსახლეობა ასეთ კომფორტს მიჩვეული არაა. აქ, ცხადია, თანხები მორჩებოდა. მე არ ვიცი, ვინ მიიღო გადაწყვეტილება ტენდერში გამარჯვებული კომპანიის შესახებ, მაგრამ როცა ასეთ თანხებზე არაგამჭვირვალედ ტარდება ტენდერი, იქ არცაა გასაკვირი, მორჩეს თანხები და შემდეგ სულ სხვა მიზნით დაიხარჯოს. რასაკვირველია საქართველოს ნაწილი სარკინიგზო გზისა, რომელიც აღმოსავლეთს დასავლეთთან აკავშირებს ძალიან მომხიბვლელია, როგორც სამართავი ობიექტი, თუნდაც იგივე გეოპოლიტიკური ვითარებიდან გამომდინარე. ეს იქნება ლახვარი ევროკავშირის 16 წლიან მცდელობისა, რომ შექმნას ალტერნატიული სარკინიგზო მარშუტი რუსეთის გვერდის ავლით თურქმენეთიდან შავი ზღვისკენ, ცხადია ევროპის მიმართულებით, `ტრასეკაზე~ ვსაუბრობ. დახარჯულია ასეულობით მილიონი ევრო რომ ეს გამხდარიყო რეალობა. ახლა, საერთოდ საუბარი, რომ გაიყიდოს მარტო ქართული ნაწილი, ეს არის პირდაპირ მიმართული ამ იდეის წინააღმდეგ. ეს იმას ნიშნავს, რომ რამდენიმე ვაგონიან მატარებელში რომელიმე საკვანძო ვაგონი სხვისი იყოს და მას მიზნად სხვა მიმართულებით წასვლა ჰქონდეს განზრახული. მისი დაქუცმაცება ცალცალკე ნიშნავს, რომ რუსეთის ტრასა უფრო მიმზიდველი იქნება ვიდრე ნებისმიერი სხვა, თავისი სიიაფითა და გადაადგილების სიმარტივით.. ეს რუსული გეგმაა, მათი გეგმა იყო ასევე ის, რომ ვითომ "იმედის~ ნაცვლად მიეცათ რკინიგზა პატარკაციშვილისთვის. ეს არ იყო პატარკაციშვილის გეგმა, რადგან ის არ აპირებდა ტელევიზიის გაყიდვას და არც რკინიგზაზე ფიქრობდა. ამიტომ ეს ფიქრი დიდი ხანია ჩვენს ხელისუფლებას აწუხებს, ისევე როგორც კრემლს. აი, რატომ აწუხებს ერთი და იგივე კრემლს და ჩვენს ავლაბრის რეზიდენციას, ესაა ჩემთვის გაუგებარი.
- არ ხმაურდება და არ ხდება საჯარო "ინტერ-რაუსსა" და ეკონომიკის სამინისტროს შორის ხელმოწრილი მემორანდუმის შინნაარსი. თავი დავანებოთ იმას, რომ "ენგურჰესი" რუსებს გადაეცემათ. თავი დავანებოთ იმასაც, თუ რა არგუმენტაციით ხდება ეს (მოსახლეობის დენით მომარაგების უზრუნველყოფა) რამდენად კანონიერია, მემორანდუმის გასაიდუმლოება, რომელიც კომერციულ საიდუმლოს არ უნდა შეიცავდეს, რადგან ეკონომიკის სამინისტრო არ არის უფლებამოსილი კონკრეტული გარიგეგები აწარმოოს ან რას ნიშნავს ბიუჯეტის თანხებით ნაყიდი გაზის ფასის გასაიდუმლოება ე.წ. აზერბაიჯანულ გაზსს ვგულიხმობ, რომელსაც, როგორც ამბობენ, საკმაოდ ძვირად ვყიდულობთ. მისი ღირებულება ყველამ იცის საქართველოს გადამხდელების გარდა. რამდენად კანონიერია ასეთი პრაქტიკა?
- ჩემი აზრით, ეს პრაქტიკა გახლავთ სააკაშვილის დემოკრატიის "მეცხრე ტალღა" და შესაბამისად, ყველაზე მძლავრი. ამაზე დიდი დემოკრატია ჩვენს ხელისუფლებას არ ხელეწიფება გარდა სინამდვილის დამალვისა. ისევ ვსაუბრობ იმ სიყალბაზე, რომელიც დავანებულია ჩვენი ცხოვრების პრაქტიკულად ყველა სფეროში. რასაკვირველია, დოკუმენტის გასაიდუმლოება, არამარტო ეკონომიკური ტიპის ხრიკების და ფინანსური გარიგებების მანიშნებელია, არამედ სრულიად უზნეო პოლიტიკური გარიგებისა ოკუპანტ ქვეყანასთან. ჩემთვის უფრო გასაგები იქნებოდა ხელისუფლების მოწოდება, რომ აფხაზეთის დამოუკიდებლობა გვეცნო და ეს კვანძი სრულიად ახლებური ხედვით გაგვეხსნა, ვიდრე არსებულ რეალობაში კრემლთან, საკუთარი ხალხის ზურგს უკან ბინძური თამაში დაგვეწყო. არც ქართულმა სასამართლომ ინება ჟურნალისტების მიერ დაწყებული საქმის კეთილად დამთავრება და ამ დოკუმენტის გამომზიურება, არც ენერგეტიკის მინისტრი აღმოჩნდა უფლებამოსილი ამ დოკუმენტის შინაარსის გამჟღავნებისთვის, რომელსაც ქვია "მემორანდუმი ურთიერთგაგების შესახებ". ასეთი რა გაუგეს პუტინმა და სააკაშვილმა ერთმანეთს, რისი გაგებაც შეზარავს მთელ საქართველოს?! ერთადერთი გამოსავალია, ბაღაბშს ვთხოვოთ ქართველმა ხალხმა, იქნებ მან იცის და გაგვაგებინოს რას უმალავს პუტინი და სააკაშვილი ქართველ ხალხს?
- ახალი სამთავრობო ეკონომიკური გუნდი. მას ხელმძღვანელობს ნიკა გილაური, რომელიც არ იკო ურიგო ენერგეტიკის მინისტრი, თუმცა პარლამენტში თავდაპირველ;ად წარდგენილი ბიუჯეტი სასტიკად დაუწუნეს. ამ გუნდში მოიაზრებიან ჟვანია, ბაინდურაშვილი, კვეზერელი, ხეთაგური. რა გუნდია ეს? თითოეულს აქვს თუ არა ხედვა თავიანთ სფეროსთან მიმართებაში და კაბინეტი არის თუ არა კაბინეტი თუ იგი პრეზიდენტის თანაშემწეების ჯგუფია რეალურად?
- სახელებით, გვარებით და ადამიანური თვისებებით ეს ჯგუფი შეიძლება ბევრად მიმზიდველად გამოიყურებოდეს, ვიდრე თუნდაც ერთი წლის წინანდელი, მაგრამ მათი შინაგანი თავისუფლების ხარისხი არ არის საკმარისი ასეთი მნიშვნელოვანი თანამდებობის დასაკავებლად. მაშინ როცა ეკონომიკის საკითხებზე ჯანსაღი კამათი გამორიცხულია და ამ გუნდში ყველაფერი ხდება იმის მიხედვით, თუ დახურულ კარს მიღმა ვინ რაში დაარწმუნებს საქართველოს პრეზიდენტს, ცხადია ღია ეკონომიკა ჩვენთვის მიუღწეველი იქნება. გილაურს არაერთხელ გამოუცდია თუნდაც მისი და მისი სამსახურების მიმართ უნამუსობა, როცა მისი სამსახურების ხელმძღვანელებს სრულიად არაადეკვატური თანამდებობის პირები უაპელაციოდ მართავდნენ.
ვიცნობ რა გილაურს ჯერ კიდევ სკოლის ასაკიდან, ვიცი, რომ მას წესიერებისა და განათლების პოტენციალი აძლევს იმის საშუალებას რომ გონივრულად მიუდგეს ყველა გადაწყვეტილების მიღებას, მაგრამ არ მგონია, რომ დღევანდელი პოლიტიკური ვითარებიდან გამომდინარე, არსებობდეს იმის ნება, რომ ვინმე საჯაროდ ფიქრობდეს, მსჯელობდეს და ეძიებდეს გზებს სწორი გადაწყვეტილებისაკენ. ეს გზები ჩვენი პრეზიდენტის არსენალში არ მოიძებნება. ამიტომ, ეს ახალგაზრდები ადრეულ ასაკშივე სახელის გატეხვისთვის არიან განწირულნი.

ესაუბრა გიორგი გიორგაძე